Alle begrippen over gender, helder uitgelegd

Per begrip de definities, de discussie en de bronnen. Kies een begrip of begin bij een van de vier thema's.

De woorden

De herkomst

Het lichaam

Zorg en recht

Alle begrippen, nieuwste eerst

gender

Wat is gender? De betekenis in gewone taal

Gender heeft twee betekenissen die vaak door elkaar lopen: de rollen en normen die een samenleving aan mannen en vrouwen koppelt, en het innerlijke gevoel van iemand zelf.

De woorden

Open woordenboek met een pen tussen de bladzijden
geslacht

Wat is het verschil tussen gender en geslacht?

Geslacht gaat over het lichaam, gender over de samenleving of het gevoel van iemand zelf. Waarom het verschil ertoe doet, en waar het in wet en zorg schuurt.

De woorden

Zwart-witfoto van een hand die door een dik woordenboek bladert
genderidentiteit

Wat is genderidentiteit?

Genderidentiteit is de innerlijke ervaring man, vrouw, beide of geen van beide te zijn. Een uitleg van de definities, de verschillen ertussen en wat niet te meten is.

De woorden

Lege kamer met houten vloer, een raam en een spiegelkast
genderexpressie

Wat is genderexpressie, en wat is een genderrol?

Genderexpressie is hoe iemand zich naar buiten toe presenteert, een genderrol is wat een samenleving verwacht. Wat dat zegt over jongens met poppen en meisjes die voetballen.

De woorden

Zonnige kamer met een krukje en een staande spiegel
transgender

Wat betekenen transgender en cisgender?

Transgender is een parapluterm voor wie zich niet (volledig) identificeert met het geslacht bij de geboorte, cisgender het tegenovergestelde. Met de cijfers voor Nederland.

De woorden

Handen bladeren in een opengeslagen boek op een licht bureau
non-binair

Wat betekent non-binair?

Non-binair is de term voor mensen die zich niet (alleen) man of vrouw voelen. Wat het wel en niet betekent, hoeveel mensen het zijn en wat de wet ermee doet.

De woorden

Zwart-witfoto van de toetsen van een oude typemachine
herkomst

Waar komt het woord gender vandaan?

Tot de jaren zestig was gender vooral een woord uit de grammatica. Hoe John Money, Robert Stoller en feministen het een andere betekenis gaven.

De herkomst

Oud opengeslagen boek naast een leesbril en een klokje op een houten tafel
John/Joan

Wie was David Reimer? De John/Joan-zaak uitgelegd

De bekendste casus uit de geschiedenis van gender: een jongen die op advies van John Money als meisje werd opgevoed. Wat er gebeurde en wat je er wel en niet uit kunt afleiden.

De herkomst

Arts in witte jas vult een formulier in aan een wit bureau
sociale constructie

Is gender een sociale constructie?

De WHO noemt gender een sociale constructie, Judith Butler noemt ook sekse zo. Wat dat betekent en waarom het botst met het idee van een aangeboren genderidentiteit.

De herkomst

Boekenkast vol kleurige boeken in een lichte bibliotheek
twee geslachten

Hoeveel geslachten zijn er?

Biologen tellen twee geslachten op basis van twee soorten voortplantingscellen. Wat dat betekent voor mensen met een intersekse aandoening, en waarom de cijfers zo verschillen.

Het lichaam

Microscoop met een erlenmeyer met rode vloeistof en een veiligheidsbril
aangeboren

Is genderidentiteit aangeboren?

Word je geboren met een genderidentiteit? Tweelingonderzoek wijst op een erfelijke rol, maar er is geen vastgesteld mechanisme. Wat de studies zeggen en wat niet.

Het lichaam

Rij microscopen op een laboratoriumtafel
genderdysforie

Wat is genderdysforie?

Genderdysforie is een diepgevoeld onbehagen doordat iemands beleving niet past bij het eigen geslacht. Het verschil met genderincongruentie, de criteria en wat de Gezondheidsraad erover zegt.

Zorg en recht

Stethoscoop naast een blanco vel papier en een pen op een groen vlak
geslachtsregistratie

Hoe wijzig je je geslacht in je paspoort?

In Nederland wijzig je de vermelding van je geslacht via de geboorteakte, met een deskundigenverklaring. Wat de wet zegt, wat er met de nieuwe wet gebeurde en hoe het zit met de X.

Zorg en recht

Hand houdt een opengeslagen paspoort met reisstempels vast
sekse in de wet

Wat zei de Britse rechter over sekse en gender?

In april 2025 oordeelde het Britse Hooggerechtshof dat vrouw in de Britse gelijkheidswet biologische sekse betekent. Wat de uitspraak wel en niet zegt, en wat ze voor Nederland betekent.

Zorg en recht

Beeld van Vrouwe Justitia met weegschaal