Wat betekent non-binair?
Redactie Watisgender.nl · 1 november 2026 · De woorden
non-binair
Non-binair is de verzamelterm voor mensen die zich niet of niet alleen man of vrouw voelen. Het gaat om een genderidentiteit en niet om een lichamelijk kenmerk. In Nederland kan een X in het paspoort alleen via de rechter.
Let op
- Non-binair is iets anders dan intersekse: het eerste gaat over identiteit, het tweede over het lichaam.
- Transgender Netwerk noemt non-binair uitdrukkelijk geen derde geslacht.
- De schattingen lopen uiteen van 0,3 tot 1,8 procent.
Non-binair is de term voor mensen die zich niet, of niet alleen, man of vrouw voelen. Het is een genderidentiteit en zegt niets over het lichaam. Het is ook geen vaste, omlijnde groep.
Wat de definities zeggen
Transgender Netwerk schrijft dat het woord verwijst "naar personen die zich niet gebonden achten aan de traditionele indeling in man óf vrouw", en vervolgt: "Non-binair wordt vaak als containerbegrip gebruikt; als zodanig is non-binair niet één specifieke uiting of 'derde geslacht'" (bron). De Gezondheidsraad omschrijft het als "iemand die zich niet thuis voelt in de binaire categorieën man of vrouw" en rekent het tot de parapluterm transgender (bron). Over die term lees je meer in Wat betekenen transgender en cisgender?
Non-binair is niet hetzelfde als intersekse
De Vlaamse overheid legt intersekse uit als geboren zijn met lichamelijke geslachtskenmerken die niet volledig passen binnen de medische of maatschappelijke normen van mannelijkheid en vrouwelijkheid (bron). Non-binair gaat over hoe iemand zich voelt. Iemand met een doorsnee mannelijk lichaam kan zich non-binair noemen; iemand met een intersekse aandoening kan zich gewoon man of vrouw voelen. Meer over het lichaam staat in Hoeveel geslachten zijn er?
Hoeveel mensen noemen zich non-binair?
Het CBS komt op 45 duizend non-binaire of genderqueer personen van 15 jaar en ouder, ongeveer 0,3 procent (bron). Transgender Netwerk noemt een onderzoek van Rutgers uit 2023 met 1,8 procent (bron). Dat is een verschil van een factor zes. Transgender Netwerk legt dat verschil niet uit. Het rapport van Rutgers zelf hebben wij niet kunnen openen. Volgens de Gezondheidsraad zien de Nederlandse gendercentra bij jongeren vaker een non-binaire genderidentiteit dan vroeger (bron).
Wat zegt de wet?
De wet kent in artikel 1:28 alleen een wijziging naar "het andere geslacht" (bron). Een wettelijke regeling voor een neutrale registratie is er niet. In 2022 en in december 2025 zag de Hoge Raad af van het beantwoorden van vragen hierover (bron). Lagere rechters beslissen per zaak. De Rechtbank Rotterdam gaf in 2026 in zo'n zaak opdracht om het gewijzigde, non-binaire geslacht in de geboorteakte op te nemen (bron). Het hele verhaal staat in Hoe wijzig je je geslacht in je paspoort?
Wat ons opvalt
Dit is onze eigen beoordeling. Een woord dat bewust een containerbegrip is, past slecht bij een hokje in een register. De ene non-binaire persoon voelt zich beide, de andere geen van beide, de derde wisselend. Als de wet zo'n brede groep één letter geeft, wordt niet duidelijk wat die letter precies vastlegt, behalve dat de persoon man en vrouw afwijst. Wij zien daarin geen reden om mensen de vrijheid te ontzeggen zich zo te noemen, wel een vraag die de wetgever moet beantwoorden.
Het sterkste argument van de andere kant
Volgens de Rechtbank Rotterdam zou het weigeren van een registratie die past bij iemands innerlijke overtuiging in strijd zijn met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, omdat genderidentiteit een van de meest intieme aspecten van het privéleven is (bron). Voor wie zich echt niet thuis voelt in man of vrouw, is een verkeerde vermelding geen kleinigheid. Dat is een serieus argument, en wie tegen een X is moet daar een antwoord op hebben.
Bronnen
- Transgender Netwerk. Begrippenlijst
- Gezondheidsraad (2026). Transgenderzorg voor jongeren, advies nr. 2026/12
- Vlaamse overheid. Begrippen rond gender- en seksuele diversiteit
- CBS (2024). Hoeveel LHBTQIA personen telt Nederland? Resultaten
- Transgender Netwerk. Cijfers
- Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 28 en 28a
- Hoge Raad, 19 december 2025, ECLI:NL:HR:2025:1959
- Rechtbank Rotterdam, ECLI:NL:RBROT:2026:7419
Dit is informatie en geen medisch of juridisch advies. Bij elke bewering staat de bron, zodat je alles zelf kunt nalezen. Fout gezien? Mail [email protected].
Veelgestelde vragen over non-binair
Meer over De woorden
Wat is gender? De betekenis in gewone taal
Gender heeft twee betekenissen die vaak door elkaar lopen: de rollen en normen die een samenleving aan mannen en vrouwen koppelt, en het innerlijke gevoel van iemand zelf.
De woorden
Wat is het verschil tussen gender en geslacht?
Geslacht gaat over het lichaam, gender over de samenleving of het gevoel van iemand zelf. Waarom het verschil ertoe doet, en waar het in wet en zorg schuurt.
De woorden
Wat is genderidentiteit?
Genderidentiteit is de innerlijke ervaring man, vrouw, beide of geen van beide te zijn. Een uitleg van de definities, de verschillen ertussen en wat niet te meten is.
De woorden
Wat is genderexpressie, en wat is een genderrol?
Genderexpressie is hoe iemand zich naar buiten toe presenteert, een genderrol is wat een samenleving verwacht. Wat dat zegt over jongens met poppen en meisjes die voetballen.
De woorden
Wat betekenen transgender en cisgender?
Transgender is een parapluterm voor wie zich niet (volledig) identificeert met het geslacht bij de geboorte, cisgender het tegenovergestelde. Met de cijfers voor Nederland.
De woorden
