Wat betekenen transgender en cisgender?
Redactie Watisgender.nl · 1 november 2026 · De woorden
transgender
Transgender is een parapluterm voor mensen wier genderidentiteit niet of minder overeenkomt met het geslacht bij de geboorte. Cisgender is de term voor wie dat wel doet. Hoeveel transgender personen er zijn, hangt sterk af van de vraag die wordt gesteld: in Nederland variëren de schattingen van ongeveer 1 tot 2,2 procent.
Let op
- Transgender zegt niets over medische behandeling; de meeste jongeren met genderincongruentie hebben er geen gehad.
- Transgender is geen psychiatrische diagnose.
- De cijfers zijn schattingen op basis van zelfrapportage, niet uit een register.
Transgender is de verzamelterm voor mensen wier genderidentiteit niet, of in mindere mate, overeenkomt met het geslacht dat bij de geboorte is genoteerd. Cisgender is het woord voor mensen bij wie dat wel overeenkomt.
Wat transgender betekent
De Gezondheidsraad gaat uit "van transgender als parapluterm voor iedereen wiens genderidentiteit niet, of in mindere mate, overeenkomt met het geslacht dat hen bij de geboorte is toegekend". Daar valt volgens de raad ook een non-binaire genderidentiteit onder, en het begrip staat los van de vraag of iemand een medische behandeling heeft gehad of wil (bron). Transgender Netwerk schrijft dat het woord niet meer als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt, dus "transgender personen" en niet "transgenders" (bron). De American Psychiatric Association benadrukt: "The term 'transgender' is not a psychiatric diagnosis" (bron).
Wat cisgender betekent
De American Psychological Association gebruikt cisgender voor mensen wier bij de geboorte toegewezen geslacht past bij hun genderidentiteit (bron). De Vlaamse overheid formuleert het anders: "als je genderidentiteit overeenkomt met je biologische geslacht, ben je een cisgender persoon" (bron). De ene definitie spreekt dus van toegewezen, de andere van biologisch geslacht. Dat is meer dan een detail, zie het verschil tussen gender en geslacht.
Hoeveel transgender personen zijn er in Nederland?
Dat hangt af van wie je het vraagt en hoe:
- Het CBS schatte in 2024 dat ongeveer 1 procent van de mensen van 15 jaar en ouder aangeeft transgender, non-binair of genderqueer te zijn: 151 duizend mensen, van wie 60 duizend transgender mannen, 45 duizend transgender vrouwen en 45 duizend non-binaire of genderqueer personen (bron).
- Transgender Netwerk noemt Rutgers (2023): 2,2 procent, van wie 1,8 procent non-binair en 0,4 procent binair (bron). Het Rutgers-rapport zelf hebben wij niet kunnen openen.
- Volgens de Gezondheidsraad identificeert ruim 3 procent van de jongeren tussen 13 en 25 jaar zich niet (volledig) met het geslacht bij de geboorte (bron).
- Het CBS noemt, op gezag van het SCP, dat er in 2021 5820 mensen in Nederland woonden die hun geslacht in de basisregistratie hadden laten wijzigen (bron).
Het zijn schattingen op basis van wat mensen zelf aangeven, in verschillende groepen en met verschillende vragen. Wie één getal noemt, zou erbij moeten zeggen welk.
Transgender betekent niet: behandeld
Van de jongeren met genderincongruentie heeft 13 procent minstens één genderbevestigende behandeling ondergaan, en van wie nog geen behandeling had, wil 42 procent er ook geen, schrijft de Gezondheidsraad (bron). Een brede term dekt dus een zeer gemengde groep. Dat is een reden om voorzichtig te zijn met uitspraken over "transgender personen" in het algemeen, van welke kant ook.
Het sterkste argument van de andere kant
Een brede parapluterm geeft mensen een woord en maakt ze zichtbaar, ook als ze geen medische behandeling willen. Dat is een reële winst. Maar de breedte heeft een prijs: over deze groep zijn weinig uitspraken mogelijk die voor iedereen gelden. Wil je weten hoe het zit met spijt en detransitie, lees dan de uitleg op eerlijkovergender.nl.
Bronnen
- Gezondheidsraad (2026). Transgenderzorg voor jongeren, advies nr. 2026/12
- Transgender Netwerk. Begrippenlijst
- Transgender Netwerk. Cijfers
- American Psychiatric Association. What is Gender Dysphoria?
- American Psychological Association (2015). Guidelines
- Vlaamse overheid. Begrippen rond gender- en seksuele diversiteit
- CBS (2024). Hoeveel LHBTQIA personen telt Nederland?
Dit is informatie en geen medisch of juridisch advies. Bij elke bewering staat de bron, zodat je alles zelf kunt nalezen. Fout gezien? Mail [email protected].
Veelgestelde vragen over transgender
Meer over De woorden
Wat is gender? De betekenis in gewone taal
Gender heeft twee betekenissen die vaak door elkaar lopen: de rollen en normen die een samenleving aan mannen en vrouwen koppelt, en het innerlijke gevoel van iemand zelf.
De woorden
Wat is het verschil tussen gender en geslacht?
Geslacht gaat over het lichaam, gender over de samenleving of het gevoel van iemand zelf. Waarom het verschil ertoe doet, en waar het in wet en zorg schuurt.
De woorden
Wat is genderidentiteit?
Genderidentiteit is de innerlijke ervaring man, vrouw, beide of geen van beide te zijn. Een uitleg van de definities, de verschillen ertussen en wat niet te meten is.
De woorden
Wat is genderexpressie, en wat is een genderrol?
Genderexpressie is hoe iemand zich naar buiten toe presenteert, een genderrol is wat een samenleving verwacht. Wat dat zegt over jongens met poppen en meisjes die voetballen.
De woorden
Wat betekent non-binair?
Non-binair is de term voor mensen die zich niet (alleen) man of vrouw voelen. Wat het wel en niet betekent, hoeveel mensen het zijn en wat de wet ermee doet.
De woorden
